Umsögn

---

Sunnudaginn 26. október, 2003 - Menning

LJÓÐ - Náttglöpin

Nætursvall
í niðheimum

BJARNI BERNHARÐUR

47 bls. Útgefandi Deus. 2003

Ég býst við því að telja megi skáldskap Bjarna [Bernharðs] taumlausan í anda þess sem hann yrkir um í kvæði sínu Orminum langa í nýrri ljóðabók sem hann nefnir Náttglöðin. Ljóðheimur hans er menningarkimi, jaðarmenning. Ljóðin eru bikar helltur fullur af myrkri. Við erum leidd um dægurvilltan heim Sýrugarðsins þar sem skynheimar opnast og litirnir vaxa á vortrjánum en út úr þeim garði er aðeins ein leið:

Náttglöpin
færðu mér reisupassann
að fordyri því
er eigi skyldi nefna.

Þar dvaldist ég um hríð
við dægradvöl og glens.

En nætursvallið
í niðheimum
varð endaslappt.

Þetta er með öðrum orðum bók um ferð í hina dýpstu dýflissu hugans, sem er full af dauða og myrkri, að hliði helvítis. En hún fjallar einnig um leiðina út úr myrkrinu.
Ljóðlist Bjarna [Bernharðs] er kraftmikil og myndræn en ekki alltaf fögur eða í jafnvægi. Hún er brotakennd á köflum og sums staðar örlar líka á klisjukenndu ljóðmáli. En jafnvel þegar ljóðmálið er hlaðið útöskjuðum klisjum á borð við „blóm í hjarta“ og „sannleikans duft“ er eitthvað aðlaðandi við heildina, einhver sprengikraftur sem gefur ljóðinu líf. Gott dæmi um þetta er kvæðið Kjörgripir:

Fáa á ég kjörgripina. Snæirspotta í vasa.
Sveðju undir súð, flugbeitta.

Sorgir innst inni en blóm í hjarta.
Vonir mínar bundnar þér.
eins og svart blóm í ösku
og vitund okkar tímaleysinu bundin
á fjarlægri braut.

Og þangað er för okkar stefnt
í leit að sannleikans dufti.

Náttglöp Bjarna [Bernharðs] er kratmikil bók. Skáldskaparheimurinn er nokkuð bundinn þeim menningarkimum sem tengjast fíkn og ruglun skynfæra. Stundum jaðrar hann að vísu við að vera klsjukenndur eins og kastað sé til hans höndunum. En það sem skortir á í fágun og fegurð bætir skáldið upp með öflugu hugarflugi.

Skafti Þ. Halldórsson

---

© Morgunblaðið, 2003